dünyada gerekse ülkemizde hızlı bir büyüme gözlenmiş ve 2006 yılı itibarı ile gene IMF rakamlarına göre ülkemizde SAP temelli milli gelir 9100 USD'yi bulmuşsa da, bu hızlı artış sırasında dünya ortalaması ile aramızdaki makas aslında fazla azalmamıştır. Özetle, ülkemiz AKP iktidarı sırasında bütün dünyada gözlenen hızlı büyüme ve zenginleşmeye paralel bir süreç yaşamıştır. İktidarın başarısı küreselleşmenin ve para bolluğunun gözlendiği bir dönemde, akışkan paranın ülkemize de yönlenmesini sağlamasıdır. Verilen yüksek reel faizler, doğal olarak bu akışın çekiminde en yüksek cazibe nedenidir. Bu nakit akışı sayesinde büyüyen ekonominin yarattığı ek kaynaklar, 1999 ve 2001 krizlerindeki daralmanın etkilerini en çok hisseden dar kesimlilerin, uzun yıllardır görmedikleri nitelikteki çeşitli sosyal yardım politikalarının etkilerini yaşamlarında ya da yakın çevrelerinin yaşamlarında görmelerine yol açmıştır.
Bu politikaların özellikle varoşlarda yaşayan seçmen açısından en belli başlıları sağlık sisteminde yapılmış olan kolaylaştırıcı ve hizmet seviyesini arttırıcı reformlar, parasız kitap dağıtımı v e TOKİ vasıtasıyla yapılan konutlar olmuştur. Aslında uygulanmakta olan yüksek faiz politikası ile Türkiye çok büyük bir yıkım riski almaktadır. Ne var ki, seçmenler uzun vadede karşılaşılacak olası bir risk yerine, kısa vadedeki rahatlamayı siyasal tercihini belirlemede daha öncelikli bir etken olarak görmeyi seçmiştir. İktidar alternatifleri olan CHP ve MHP'nin özellikle Kuzey Irak konusunda izleyeceği politikaların ülke ekonomisini dar boğaza sokabileceği endişesi de istikrar adına iktidar partisine yönelmeye yol açmıştır.
- Seçmene Yakın Örgüt ve Yandaşlık Ağı
Devletin sosyal ve ekonomik alandaki rolü neoliberal politikalarla daraltılırken, oluşan boşluğu tarikat, cemaat, hemşerilik ve siyasal parti ilişkileri doldurmuştur. Bunun sonucunda iktidarı elinde tutan siyasi parti, devletin olanaklarını kendi yandaşları tarafından kullanılmasının yolunu açmış, bu yandaşlar da çeşitli sosyal yardımlar yoluyla iktidardaki partinin seçmen desteğinin güçlenmesini sağlamıştır. Yapılan araştırmalar her ne kadar kömür yardımlarının seçim sonuçları üzerinde çok az etkisi olduğunu gösterse de, mahallelerde bir siyasal parti temsilcisine olan yakınlığın ya da bir tarikat bağlantısının eğitimden, sağlığa, alınması gereken bir ruhsattan, bulunacak bir işe kadar, seçmenlerin gündelik yaşamlarında yaşadıkları sorunların çözümüne yardımcı olduğunu ve bu bağlantıların siyasal tercihlerde belirleyici rolünü yadsımak mümkün değildir. AKP'nin, seçmenin olduğu her yerde olması seçim başarısının arkasındaki önemli bir başka nedenidir. Öte yandan, yaygın örgüt yapısı AKP'li seçmenlerin bu tercihlerini meşrulaştırmada kullanabilecekleri propaganda malzemesinin bütün seçmenlere hızlı bir şekilde yayılmasını da sağlamıştır.
- CHP'nin Kutuplaştırıcı Muhalefet Anlayışı
CHP muhalefetini laik cumhuriyetin kazanımlarını gündelik hayatlarında en fazla yaşamakta olan eğitimli ve kentli nüfusun hassasiyetlerini seslendirmek üzerine kurgulamış ve kendisini ülkenin dar bir kısmına hapsetmiştir. Her ne kadar seçim mitinglerinde bu söylemin dozunu azaltmış ve yerine sınavsız üniversite eğitimi, köylüye ucuz mazot, herkese sağlık sigortası ve Bilal Erdoğan'ın gemiciği ve Tayyip Erdoğan'ın saati üzerinden yolsuzlukları ikame etmeye gayret etmişse de, bu söylem değişikliğinin seçmenler üzerinde etkisi hiç olmamıştır. Seçim araştırmalarından elde edilen en önemli bulgulardan bir tanesi, seçim kampanyalarının seçmen tercihi üzerinde çok fazla etkisi olmadığı, seçmenlerin vaatlerden de kampanya sırasındaki söylemden de etkilenmediği olmuştur. |
