ması alanında sıçrama sağlanacaktır. Örneğin bu olanak belirli koşullarda araştırma faaliyetlerinde hipotez oluşturma ve sınamayı da kapsayabilecektir. Böylece beyin gücünü kullanma boyutu dâhil insanın kapasitesi yeni bir evreye girecektir. İnsanın bilişsel kapasitesi artacaktır. Genelde maddenin biçim ve hareketlerine ilişkin özelliklerinin çok daha büyük bir bölümü kullanılabilir hale gelecektir. Bugünden öngörülemeyen bir bölüm yeni bilimsel ve teknolojik alan ve sıçramalar da ortaya çıkacaktır. Bilim adamlarının çok büyük çoğunluğunun en geç 2023'te hayata geçeceğine inandığı ve bazıları, sağlayacakları olağanüstü olanakların yanı sıra, ciddi potansiyel tehlikeler de taşıyabilecek olan ve dünyada eşitsizliğin artmaya devam etmesi tehlikesi dâhil, etik boyutları unutulmaması gereken bu nitelikteki gelişmeler yalnızca teknik olgular olmayıp, ekonomik ve sosyal gelişmeyi de derinden etkileyecek en önemli sürükleyici faktörler arasında yer almaktadır. Bu süreçte patent alanında sağlık gibi belirli alanlarda daha paylaşıcı uygulamalar da ortaya çıkacak olmakla birlikte dünya ekonomisi büyük ölçüde fikri mülkiyet odaklı bir gelişme yolu izleyecektir.

2023'te Türkiye bu gelişme sürecinin bir parçası olma olanağını yitirmemiş ama bunu başarmak için büyük çabalar harcıyor ve bu doğrultuda, inovasyon ve Ar-Ge alanlarında yapmış olduğu atılımlarla birlikte uluslar arası patent sayısını da artırmaya çalışıyor olacaktır. Dünya araştırma ağyapılarında daha aktif olarak yer alacaktır. Yatırım/ GSYİH oranı % 25 dolayında seyredecektir. Ülkemiz biyoteknoloji-genomik alanında belirli bir aşamaya gelerek 3000'den fazla endemik, diğer bir ifadeyle yalnızca topraklarımızda varolan ve olağanüstü bir potansiyel değere sahip bulunan bitki türünün bir bölümünü çevreye zarar vermeden değerlendirecektir.Tarımda biyoteknoloji dışındaki modernleşme de bir süredir başlamış ve tarım sektörünün istihdamdaki payı % 12'nin altına doğru iniyor olacaktır. Gıda sanayisi kişiye özgü beslenme ihtiyaçlarının karşılanmaya başlanması dâhil, sıçrama yapacaktır. Tıp biyoteknolojisi de gelişecektir. Sağlık gereçleri konusunda önemli bir ilerleme sağlanacaktır. Tekstil ve kimya sanayileri nanoteknolojinin de desteğiyle güçlenecektir. Beyaz eşyada ülkemiz Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinin artırılmasının da etkisiyle dünya pazarlarında ayakta kalarak gelişmeye devam edecektir. Tüketici elektroniğinde, önce müşteri talebini esnek biçimde karşılayabilmenin, sonra da chip tasarımında belirli düzeylere ulaşacak olmanın etkisiyle Türkiye özellikle Avrupa ve bir ölçüde diğer pazarlarda yüksek paylara sahip olacaktır. Otomotivde belirgin bir Ar-Ge ve tasarım kapasitesi de geliştirmiş ve böylece önemli bir üretim merkezi olarak gelişiyor olacaktır. Makine imalat sanayisinde, iliştirilmiş chiplerin kullanımı gibi alanlarda sağlanacak gelişmelerin de katkısıyla, Türkiye yeni ihracat pazarları bulacak, varolduğu pazarlarda genişleyecektir. Kuyumculuk önemli bir ihracat kaynağı oluşturacaktır. Madencilik çevreyi koruma ilkeleri çiğnenmeden gelişecektir. İnşaat sektöründe yurt içi ve dışında uluslar arası ölçekte güçlü kapasiteleri varolacaktır. Gemi yapım sanayisi göreli olarak güçlü bir biçimde gelişecektir. Özellikle bu iki sektördeki gelişmeyle bağlantılı olarak yeni malzeme bilimi ve teknolojisinde adımlar atacaktır. Enerjiye yönelik hidrojen teknolojileri belirli bir ölçüde gelişiyor olacaktır. Bilişim alanında gençlerin yazılım faaliyetlerini şirketleşerek geliştirmeleri sonucu uluslar arası düzeyde kayda değer bir pazar payı sağlanacaktır. Aynı zamanda ülkemiz kriptolojideki birikimini daha ileri düzeylere taşıyarak bilişim alanında yaygınlaşan yeni kapasiteler yaratabilecektir. Biyoteknoloji dâhil çeşitli dallardaki bu bilimsel ve teknolojik gelişmelerden savunma-güvenlik alanlarında da yararlanılacaktır. Çevre açısından da benzeri bir gelişme olacaktır. Genelde bilişim ve iletişim altyapıları, eğitim ve bireyi güçlendirme alanlarında belirgin bir etki sağlayacaktır. Türkiye AB Teknoloji Platformları, Ortak Teknoloji Girişimleri ve Çerçeve Programlarına etkili bir biçimde katılacaktır. Bu süreçlerde göreli olarak çok sayıda teknolojik danışmanlık şirketi ve atılım sermayesi (Venture Capital) girişimi etkili olacaktır. İleri teknoloji alanında etkili Türk şirketleri teknoloji alanındaki gelişmelere katılabilmek için dünyadaki Silicon Vadisi ya da Bengalore ve