|
gibi salt Irak'la olan iktisadi bağlardan sağlanan kazançlardan mahrumiyetten ibaret değildir. Sorunlu bir ülke olarak algılanan, savaşa gireceği düşünülen bir Türkiye'ye dünyanın muhtelif yerlerinden gelen yatırımların durması, ayrıca dış ticaretimizin de genel olarak zarar görmesi de sözkonusudur. Dolayısıyla çözümü öngören bir siyasi tercihin başlangıç noktasını Irak-Kuzey Irak ile Türkiye ilişkilerinde istikrarı sağlamaya ve iktisadi ilişkileri geliştirmeye dönük tercihlerin oluşturulması teşkil edecektir.
Kuzey Irak yönetiminin de Türkiye'nin kendisini tehdit ettiği biçiminde, doğru olmasa bile, yadırganmayacak bir kanısı vardır. Kuzey Irak yönetimi Türkiye'den korkmakta, ülkemizin Suriye ve İran gibi diğer komşularıya işbirliği yaparak kendi varlığını tehdit edeceğini düşünmektedir. Oluşturulacak siyaset bir yandan Türkiye'nin endişelerini, diğer yandan Kuzey Irak'ın korkularını gidermeyi öngörmelidir. Kanımca, Kuzey Irak'ın tercihi de sürekli askeri sorunlarla uğraşmak değil, toplumun iktisadi refahının artması ve halkının güvenlik içinde yaşaması istikametinde olacaktır. Türkiye ile iyi ve güçlü ilişkiler içinde olması Kuzey ırak'ın Irak içindeki gücünü arttıracak, bu bölgede söz sahibi olmayı arzulayan diğer komşuların gücünü de zayıflatacaktır.
Yeni bir Kuzey Irak politikasının başlangıç noktası, iletişim kanallarının çalıştırılması, Iraklı ve özelikle Kuzey Iraklı Kürt yetkililerle yoğun temasların yürütülmesidir. Bu temasların ana hedefi, Kuzey Irak'ın Türkiye'nin iç bütünlüğüne aykırı her türlü girişimi denetim altına almasının, ayrıca Türkiye'deki Kürt nüfusa karşı tahrik edici tutumlardan kaçınacağının güvencesinin sağlanmasıdır. Bunun karşılığında, Türkiye'nin de Irak ve Kuzey Irak yönetimlerine Türkiye'nin dostluk ve iyiniyet güvencelerini iletmesi, bunu somut adımlarla desteklemesi gereklidir. İlk adım ise mevcut yönetimleri saygılı davranmak, onları aşağılayıcı ve tehdit edici yaklaşımlardan bir an önce vazgeçmek olacaktır. Kuzey Irak, varlığını koruması ve dış dünya ile ilişkiler geliştirmesi için başka ülkelere değil, Türkiye'ye güvenmelidir. Türkiye ile iyi geçinmesinin siyasi ve iktisadi istikrarına ve gelişmesine katkıda bulunacağı anlatılmalı, bunu kanıtlayacak uygulama adımları atılmalıdır.
Türkiye Irak'ın iç sorunlarına taraf olması söz konusu değildir. Irak'ın toprak bütünlüğüne taraftardır. Kanımca, ABD de bu hedefi gütmektedir ve dağılmayı değil, yumuşak bir federasyonu yaşatmayı tasarlamaktadır. Ancak, amaçlanan bütünlük sağlanamadığı takdirde, ortaya çıkacak tüm birimlerle dostane ilişkiler kurulması gerekir. Bu birimlerden Türkiye için en önemli olanının bir Kürt devleti olduğu aşikardır. Türkiye, bu oluşumun istikrarlı ve iktisaden refahı artan bir ortak olmasına çalışmalıdır. Kuzey Irak politikasını bu hedefe dönük olarak değiştirme zamanı gelmiştir. Ümidim odur ki, PKK ile mücadele edilmediği takdirde sınır ötesi operasyonlara gidileceğinin belirlenmesi, uzlaşma ve işbirliğine yönelmemenin ne kadar tehlikeli olabileceğini Kuzey Irak yetkililerine gösterecek, böylece barış ve istikrara dönük bir siyaset açılımını kolaylaştıracaktır. |
|
|
