|
yöntemlerle alındığı ve hangi sorunlara ne kadar çözüm ürettiği soruları önem kazanır. Kararları kimler nasıl alıyor? Hangi sorunlara öncelik veriliyor? Hangi sorunlar erteleniyor? Kararlar sonucunda kazananlar ve kaybedenler kimler oluyor? Kararlara katılım olanakları ve kanalları neler? Ekonomik, politik ve ideolojik güç kararları ne ölçüde etkiliyor? Daha da genel bir soru olarak, siyaset ne için yapılıyor? Bu soruya birçok kişinin yanıtı, 'siyaset iktidar olmak için yapılır' biçiminde olacaktır. İktidar ne için amaçlanmaktadır? Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de siyaset yapmanın ve iktidarı hedeflemenin ana nedenlerinden biri kamusal olanaklardan doğrudan yararlanmaktır. Bu, iş bulmaktan ihale kazanmaya kadar geniş bir listeyi kapsar. 'İktidara gelen her parti kendi zenginlerini yaratıyor' şikayeti haksız bir şikayet değildir. İktidardaki partiler kuşkusuz her hareketi belirli kişileri zengin etmek amacıyla yapmaz, ancak temelde dayandıkları kesimleri, sınıf ve tabakaları öncelikle gözetirler. Kendi dünya görüşlerini yansıtan önceliklere göre davranırlar.
Buraya kadar söylediklerimiz siyaset ve iktidar kavramlarını adeta iç içe ele alan bir yaklaşıma dayanır ve bu yaklaşım kaçınılmaz olarak muhalefet kavramının anlamını ve içeriğini de belirlemiş olur. Siyaset esas olarak iktidar amacıyla yapılıyorsa, çabalar iktidara gelmek hedefine odaklanacak, muhalefet yapmanın dayanacağı bakış açısı da bu olacaktır. Bu hayli mekanik ve katılımı sınırlayıcı bir bakış açısı olduğu kadar, yurttaşların rolünü ve etkisini de sınırlayan bir bakış açısıdır. Böyle bir bakış açısı muhalefeti negatif bir konuma ve davranışa iteceği gibi üretkenlikten de uzaklaştırır.
Yani siyaset yalnızca iktidarda yapılan bir şey değil.
Siyasette iktidara gelmenin önemi yadsınamaz elbette. Ancak siyasetin amacı ve alanı pekiala daha geniş olarak düşünülebilir. Siyasetin amacını 'bireyleri, toplumu ve düzeni geliştirmek ve değiştirmek' olarak düşünürsek, bunun yalnızca iktidara bağımlı olmadığı hemen görülür. Bir başka ifadeyle, bireylerin kapasitelerini kullanabilmeleri ve geliştirebilmeleri, kendi yaşamlarına egemen olabilmeleri, herkesin onurlu bir yaşam sürebilmesinin ön koşullarının sağlanması, yurttaşların özgürleşmesi, güçlendirilmesi, yapabilir kılınması ve etkinleştirilmesi gibi hedefler hem siyasetin alanını genişletmekte, hem de siyasetin başarısını ve etkisini yalnızca iktidara gelmeye bağımlı olmaktan çıkarmaktadır.
Böyle bir bakış açısı bir yandan kamusal kaynakların, öte yandan sivil toplum içindeki kaynakların ve birikimin önemine işaret etmektedir. Bu bakış açısına göre siyasetin amaçlarından biri de toplumda yatay ilişkilerin çoğalması ve ağırlık kazanması, hiyerarşi ve egemenlik yansıtan ilişkilerin giderek yerlerini katılımcı ilişkilere bırakmasının sağlanmasıdır. Örneğin çocukların ve gençlerin özgür, bağımsız, sorumlu bireyler olarak yetişmeleri yalnızca devlet içinde yer alan eğitim bakanlığının ve okulların görevi olarak görülmeyip, aynı zamanda sivil toplumun ve ailelerin de görevi olduğundan siyaset bu iki alana da yönelecektir. Benzer biçimde cinsiyet ayırımcılığı ve bu alandaki eşitsizliklerle mücadele de gerek devlet kurumlarının, gerekse sivil toplumun görevleri arasında yer aldığından siyaset iki alanı da kapsayacaktır.
Sivil toplumu da bir siyaset yapma alanı olarak tanımlıyorsunuz. Öyleyse sivil toplum ve merkezi yönetim arasında nasıl bir işbirliği olmalı?
Devlet ve sivil toplum ilişkisi zaman zaman birbirini tamamlamalı ve desteklemeli ama zaman zaman da yarışmalı ve çatışmalı. Demokratik ve özgürlükçü bir bakış açısı kuşkusuz birbirini tamamlama ve yardımlaşma ilişkisine öncelik verecektir. Böyle bir bakış - |
|
|
